Er is vaak discussie over, de één vindt dat foto(na)bewerking wel kan en de ander vindt van niet. In mijn optiek is daar geen goed antwoord op, want het is afhankelijk van meerdere factoren. Bijvoorbeeld wat is het doel van de foto, wat is de boodschap die de maker wil overbrengen en wat waren de omstandigheden tijdens het maken van de foto.

De basis is een goede foto, daar begint het mee. Als je een slechte foto hebt, dan is daar over het algemeen niets meer aan te doen, dan alleen de foto opnieuw maken (indien mogelijk) en te leren van dat wat je niet goed hebt gedaan. Een mislukte foto is trouwens net zo nuttig als direct het ‘perfecte’ plaatje te hebben… door fouten te maken leer je nieuwe dingen en verbeter je de vaardigheden.

Als je een goede foto hebt, hoef je daar in de regel weinig aan te veranderen. Heb je de foto in RAW gemaakt, dan is het handig dat je wel een paar basisbewerkingen doet, voor je de foto kan gebruiken voor het beoogde doeleinde. Ik noem dat ‘gebruiksklaar’ maken.

Soms heb je net iets kleins over het hoofd gezien, iets op de achtergrond of er zat een vlek in je achtergrond in de studio. Dat gebeurd de beste en dan kun je die dingen wegwerken, als je de foto in RAW gemaakt hebt gaat dit vaak het beste, maar in JPEG is het ook goed mogelijk.

De foto hierboven heb ik zo gemaakt, ik heb hier nagenoeg niets aan bewerkt, alleen ‘gebruiksklaar’ gemaakt.

Als je buiten fotografeert, dan ben je ontzettend afhankelijk van de omstandigheden en dan komt het voor dat je de foto net wat kan versterken of verbeteren in de nabewerking. Soms om de foto echt sterker te maken door kleuren duidelijker te maken bijvoorbeeld, soms om de foto te laten zien zoals jij het zag met het blote oog, want dat kan de camera niet altijd zo verwerken. Dan is het handig als je in RAW schiet. In RAW wordt alle informatie opgeslagen, dus kun je dingen ‘terughalen’, iets wat met JPEG weggegooid wordt. Zo kun je de foto nabewerken en maken zoals jij dat echt ter plekke zag.

Wat ik als laatste wil benoemen is, dat er mensen zijn die ontzettend goed met Photoshop kunnen werken en prachtige “fantasy” achtige foto’s maken. Dat is extreem bewerken, eigenlijk meer een nieuw beeld creëren op basis van meerdere foto’s. Ook daar is niets mis mee, dat is een aparte tak van beeld maken, wat soms prachtige beelden oplevert.

Je kunt natuurlijk ook een mooie foto zodanig nabewerken, dat het wel uit 1 foto bestaat, maar wel wat extremer, om gewoon een mooi beeld te hebben. Als het een mooi interessant beeld is, ook al is het extremer bewerkt en het spreekt tot de verbeelding, dan is dat prima. Het is dus echt afhankelijk van het beeld wat de maker je wilt tonen… extreem bewerkt of niet.

Bewerk ik foto’s na? Ja, meestal wel. Dat kan zijn dat ik niets aan de werkelijke foto aanpas, maar wel de nabewerking om de foto ‘gebruiksklaar’ te maken voor print of social media. Soms werk ik wat weg, wat niet in de foto thuis hoort en daar onvermijdelijk aanwezig was (of iets gemist tijdens het fotograferen) en soms om het beeld te versterken. Maar ook soms een foto maken en later omzetten naar zwart/wit, simpelweg om dat dit mijn bedoeling was of omdat ik dat achteraf beter bij de foto vind passen. Ook dat is nabewerking…

Vaak hoor ik ook wel iemand zeggen, dat ze vroeger niets aan nabewerking deden, dat je kreeg wat er uit de camera kwam. Dat is ook niet helemaal waar, het is natuurlijk niet zo dat ze toen alles konden wat wij tegenwoordig met wat handigheid in Photoshop kunnen, maar ze bewerkten de foto’s wel degelijk.

De belichting werd beïnvloed bijvoorbeeld. Als de foto was gemaakt en ontwikkeld, dan werd de foto daarna afgedrukt in de DoKa. In de DoKa maken ze eerst proefstroken, dus strookjes van de foto met verschillende belichtingstijden voor op het papier. De beste kozen ze uit en daarmee gingen ze aan de slag om de volledige foto af te drukken. De grootte werd bepaald, maar ook hoe licht de foto werd. Door tijdens het belichten van het papier bepaalde delen van de foto iets af te dekken, kon je delen van de foto langer of korter belichten (lichter of donkerder maken) dan de rest van de foto. Ook het papier door de diverse chemische baden halen gaat op tijd, de tijd bepaald dan ook de uitstraling van de foto. Zo konden ze door diverse technieken verschillende dingen beïnvloeden, zodat de foto toch een soort van bewerkt (beïnvloed)werd.

Het enige wat belangrijk is, is dat je voor jezelf bepaald wat je denkt wat kan en niet kan en dat toepast. Als je de perfecte foto zo uit je camera wil laten rollen, zonder invloed, dan is dat mogelijk en mag dat, wil je (extreem) nabewerken, dan mag dat ook. Dit mag ieder voor zich bepalen,… weet dat het vroeger in de analoge wereld ook al gebeurde en dat er geen ‘regels’ zijn. De enige regels zijn de regels die je zelf toepast en als jij dat doet met je eigen inzicht en redenen en daarmee de beste foto’s krijgt die je wilt bereiken, dan is dat prima. Per slot is fotografie ook een kunstvorm…..